Viadrina Logo
Jura Logo
Foto Logo

Document Comparison

Konwencja o misjach specjalnych


Państwa-Strony niniejszej konwencji,

pomne, że misjom specjalnym przyznawano zawsze szczególne traktowanie,

świadome celów i zasad Karty Narodów Zjednoczonych, dotyczących suwerennej równości państw, utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz rozwijania przyjaznych stosunków i współpracy między państwami,

pomne, że doniosłość zagadnienia misji specjalnych została uznana podczas konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie stosunków i immunitetów dyplomatycznych, jak również w rezolucji I uchwalonej przez tę konferencję dnia 10 kwietnia 1961 r.,

zważywszy, że konferencja Narodów Zjednoczonych w sprawie stosunków i immunitetów dyplomatycznych przyjęła Konwencję wiedeńską o stosunkach dyplomatycznych, która została otwarta do podpisu dnia 18 kwietnia 1961 r.,

zważywszy, że konferencja Narodów Zjednoczonych w sprawie stosunków konsularnych przyjęła Konwencję wiedeńską o stosunkach konsularnych, która została otwarta do podpisu dnia 24 kwietnia 1963 r.,

przeświadczone, że międzynarodowa konwencja o misjach specjalnych uzupełni te dwie konwencje i przyczyni się do rozwoju przyjaznych stosunków pomiędzy państwami, niezależnie od ich ustrojów konstytucyjnych i społecznych,

rozumiejąc, że przywileje i immunitety odnoszące się do misji specjalnych przyznaje się nie dla korzyści poszczególnych jednostek, lecz w celu zapewnienia skutecznego wykonywania funkcji misji specjalnych, jako misji reprezentujących państwo,

potwierdzając, że normy międzynarodowe prawa zwyczajowego będą nadal obowiązywały w sprawach nie uregulowanych postanowieniami niniejszej konwencji,

Artykuł 1
Używane wyrażenia

W rozumieniu niniejszej konwencji:

a) misją specjalną jest misja czasowa reprezentująca państwo, wysłana przez jedno państwo do drugiego państwa za jego zgodą w celu wspólnego rozpatrzenia z nim określonych spraw albo wypełnienia wobec niego określonego zadania;

b) stałą misją dyplomatyczną jest misja dyplomatyczna w rozumieniu Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych;

c) urzędem konsularnym jest każdy konsulat generalny, konsulat, wicekonsulat lub agencja konsularna;

d) szefem misji specjalnej jest osoba, której państwo wysyłające powierzyło obowiązek występowania w tym charakterze;

e) przedstawicielem państwa wysyłającego w misji specjalnej jest osoba, której państwo wysyłające nadało ten charakter;

f) członkami misji specjalnej są: szef misji specjalnej, przedstawiciele państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członkowie personelu misji specjalnej;

g) członkami personelu misji specjalnej są: członkowie personelu dyplomatycznego, personelu administracyjnego i technicznego oraz personelu służby misji specjalnej;

h) członkami personelu dyplomatycznego są członkowie personelu misji specjalnej mający status dyplomatyczny do celów misji specjalnej;

i) członkami personelu administracyjnego i technicznego są członkowie misji specjalnej, zatrudnieni w administracyjnej i technicznej służbie misji specjalnej;

j) członkami personelu służby są członkowie personelu misji specjalnej, zatrudnieni przez nią w służbie domowej albo w celu wykonywania podobnych zadań;

k) prywatnym personelem są osoby zatrudnione wyłącznie w prywatnej służbie członków misji specjalnej.

Artykuł 2
Wysłanie misji specjalnej

Państwo może wysłać misję specjalną do innego państwa za jego zgodą uzyskaną uprzednio w drodze dyplomatycznej lub w każdej innej drodze uzgodnionej bądź obopólnie możliwej do przyjęcia.

Artykuł 3
Funkcje misji specjalnej

Funkcje misji specjalnej określa się w drodze wzajemnego porozumienia państwa wysyłającego i państwa przyjmującego.

Artykuł 4
Wysłanie tej samej misji specjalnej do dwu lub więcej państw

Państwo, które pragnie wysłać tę samą misję specjalną do dwu lub więcej państw, powinno powiadomić o tym każde z państw przyjmujących, gdy zwraca się do niego o wyrażenie zgody.

Artykuł 5
Wysłanie wspólnej misji specjalnej przez dwa lub więcej państw

Dwa lub więcej państw, które pragną wysłać wspólną misję specjalną do innego państwa, powinno powiadomić o tym państwo przyjmujące, gdy zwracają się do niego o wyrażenie zgody.

Artykuł 6
Wysłanie misji specjalnych przez dwa lub więcej państw w celu rozpatrzenia sprawy będącej przedmiotem wspólnego zainteresowania

Dwa lub więcej państw może jednocześnie wysłać misję specjalną do innego państwa za zgodą tego państwa, uzyskaną stosownie do artykułu 2, w celu wspólnego rozpatrzenia za zgodą tych wszystkich państw sprawy będącej przedmiotem ich wspólnego zainteresowania.

Artykuł 7
Brak stosunków dyplomatycznych lub konsularnych

Istnienie stosunków dyplomatycznych lub konsularnych nie jest konieczne do wysłania albo przyjęcia misji specjalnej.

Artykuł 8
Mianowanie członków misji specjalnej

Z zastrzeżeniem postanowień artykułów 10, 11 i 12 państwo wysyłające może, według własnego uznania, mianować członków misji specjalnej po przekazaniu państwu przyjmującemu wszelkich niezbędnych informacji o liczebności i składzie misji specjalnej, a w szczególności nazwisk i funkcji osób, które zamierza mianować. Państwo przyjmujące może odmówić przyjęcia misji specjalnej, której liczebności nie uważa za rozsądną, z uwzględnieniem okoliczności i warunków panujących w tym państwie oraz potrzeb danej misji. Może ono również, bez podawania powodów, odmówić przyjęcia każdej osoby w charakterze członka misji specjalnej.

Artykuł 9
Skład misji specjalnej

1. Misja specjalna składa się z jednego lub więcej przedstawicieli państwa wysyłającego, spośród których państwo to może wyznaczyć szefa misji. W jej skład może także wchodzić personel dyplomatyczny, personel administracyjny i techniczny, jak również personel służby.

2. Gdy członkowie stałej misji dyplomatycznej albo urzędu konsularnego w państwie przyjmującym wchodzą w skład misji specjalnej, zachowują oni, oprócz przywilejów i immunitetów przyznanych niniejszą konwencją, przywileje i immunitety przysługujące im jako członkom stałej misji dyplomatycznej albo urzędu konsularnego.

Artykuł 10
Obywatelstwo członków misji specjalnych

1. Przedstawiciele państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członkowie jej personelu dyplomatycznego powinni w zasadzie mieć obywatelstwo państwa wysyłającego.

2. Obywatele państwa przyjmującego mogą wchodzić w skład misji specjalnej jedynie za zgodą tego państwa, która może być w każdym czasie cofnięta.

3. Państwo przyjmujące może sobie zastrzec prawo przewidziane w ustępie 2 niniejszego artykułu w odniesieniu do obywateli państwa trzeciego, którzy nie są zarazem obywatelami państwa wysyłającego.

Artykuł 11
Powiadomienia

1. Ministerstwo spraw zagranicznych albo inny, stosownie do uzgodnienia, organ państwa przyjmującego należy powiadamiać o:

a) składzie misji specjalnej, jak również każdej późniejszej zmianie tego składu;

b) przybyciu i ostatecznym wyjeździe członków misji, jak również ustaniu ich funkcji w misji;

c) przybyciu i ostatecznym wyjeździe każdej osoby, która towarzyszy członkowi misji;

d) zatrudnieniu i zwolnieniu osób, zamieszkałych w państwie przyjmującym, w charakterze członków misji albo w charakterze personelu prywatnego;

e) wyznaczeniu szefa misji specjalnej lub, w braku szefa, przedstawiciela, o którym mowa w ustępie 1 artykułu 14, jak również jego ewentualnego zastępcy;

f) lokalizacji pomieszczeń zajmowanych przez misję specjalną oraz mieszkań prywatnych korzystających z nietykalności zgodnie z artykułami 30, 36 i 39, jak również wszystkich danych niezbędnych do identyfikacji tych pomieszczeń i mieszkań.

2. Poza wypadkami, gdy to nie jest możliwe, powiadomienie o przybyciu i ostatecznym wyjeździe powinno być dokonane uprzednio.

Artykuł 12
Osoby uznane za persona non grata albo za niepożądane

1. Państwo przyjmujące może w każdym czasie i bez potrzeby uzasadnienia swojej decyzji powiadomić państwo wysyłające, że którykolwiek z przedstawicieli państwa wysyłającego w misji specjalnej albo członek jej personelu dyplomatycznego jest persona non grata lub że którykolwiek z innych członków personelu misji jest osobą niepożądaną. W takim wypadku państwo wysyłające powinno, stosownie do okoliczności, bądź odwołać daną osobę, bądź położyć kres jej funkcjom w misji specjalnej. Za persona non grata albo osobę niepożądaną może być uznana osoba, która nie przybyła jeszcze na terytorium państwa przyjmującego.

2. Jeżeli państwo wysyłające odmawia wykonania lub w odpowiednim czasie nie wykonuje obowiązków wynikających dla niego z ustępu 1 niniejszego artykułu, państwo przyjmujące może odmówić uznawania danej osoby za członka misji specjalnej.

Artykuł 13
Początek funkcji misji specjalnej

1. Funkcje misji specjalnej rozpoczynają się z chwilą wejścia misji w urzędowy kontakt z ministerstwem spraw zagranicznych albo z innym, stosownie do uzgodnienia, organem państwa przyjmującego.

2. Początek funkcji misji specjalnej nie jest uzależniony od przedstawienia jej przez stałą misję dyplomatyczną państwa wysyłającego ani od złożenia listów uwierzytelniających lub pełnomocnictw.

Artykuł 14
Upoważnienie do działania w imieniu misji specjalnej

1. Szef misji specjalnej albo, gdy państwo wysyłające nie mianowało szefa, jeden z przedstawicieli państwa wysyłającego wyznaczony przez nie jest upoważniony do działania w imieniu misji specjalnej i kierowania korespondencji do państwa przyjmującego. Państwo przyjmujące kieruje korespondencję przeznaczoną dla misji specjalnej do szefa misji albo, w braku szefa, do przedstawiciela, o którym wyżej była mowa, bądź bezpośrednio, bądź za pośrednictwem stałej misji dyplomatycznej.

2. Jednakże członek misji specjalnej może być upoważniony przez państwo wysyłające, przez szefa misji specjalnej albo, w braku szefa, przez przedstawiciela, o którym mowa w ustępie 1 niniejszego artykułu, bądź do zastępowania szefa misji specjalnej albo wspomnianego przedstawiciela, bądź do dokonywania określonych czynności w imieniu misji.

Artykuł 15
Organ państwa przyjmującego, z którym załatwia się sprawy urzędowe

Wszelkie sprawy urzędowe, których załatwienie z państwem przyjmującym państwo wysyłające powierzyło misji specjalnej, powinny być załatwiane z ministerstwem spraw zagranicznych bądź za jego pośrednictwem albo, stosownie do uzgodnienia, z innym organem państwa przyjmującego.

Artykuł 16
Zasady pierwszeństwa

1. Gdy na terytorium państwa przyjmującego bądź państwa trzeciego znajdą się jednocześnie dwie lub więcej misji specjalnych, pierwszeństwo pomiędzy tymi misjami określa się, w braku specjalnego porozumienia, według porządku alfabetycznego nazw państw, używanego przez protokół państwa, na którego terytorium te misje się znajdują.

2. O pierwszeństwie pomiędzy dwoma lub więcej misjami specjalnymi, które spotykają się przy okazji ceremonii albo uroczystości, decyduje protokół obowiązujący w państwie przyjmującym.

3. Pomiędzy członkami tej samej misji specjalnej stosuje się takie pierwszeństwo, jakie zostanie zakomunikowane państwu przyjmującemu lub państwu trzeciemu, na którego terytorium spotykają się dwie lub więcej misji specjalnych.

Artykuł 17
Siedziba misji specjalnej

1. Misja specjalna ma siedzibę w miejscowości uzgodnionej przez zainteresowane państwa.

2. W braku porozumienia misja specjalna ma siedzibę w miejscowości, w której znajduje się ministerstwo spraw zagranicznych państwa przyjmującego.

3. Jeżeli misja specjalna wypełnia swoje funkcje w różnych miejscowościach, zainteresowane państwa mogą uzgodnić, że będzie ona miała więcej siedzib, spośród których mogą one wybrać siedzibę główną.

Artykuł 18
Spotkanie misji specjalnych na terytorium państwa trzeciego

1. Misje specjalne dwu lub więcej państw mogą spotykać się na terytorium państwa trzeciego jedynie po uzyskaniu wyraźnej zgody tego państwa, które zachowuje prawo jej cofnięcia.

2. Wyrażając swoją zgodę, państwo trzecie może ustalić warunki, które powinny być przestrzegane przez państwa wysyłające.

3. Państwo trzecie korzysta z uprawnień i przyjmuje na siebie obowiązki państwa przyjmującego w odniesieniu do państw wysyłających w zakresie oznaczonym przez siebie przy wyrażaniu zgody.

Artykuł 19
Prawo misji specjalnej do używania flagi i godła państwa wysyłającego

1. Misja specjalna ma prawo umieszczania flagi i godła państwa wysyłającego na pomieszczeniach, które zajmuje, oraz na środkach transportu w czasie, gdy są one używane do potrzeb służbowych.

2. Przy wykonywaniu prawa przyznanego niniejszym artykułem należy uwzględniać ustawy, przepisy i zwyczaje państwa przyjmującego.

Artykuł 20
Zakończenie funkcji misji specjalnej

1. Funkcje misji specjalnej zostają zakończone w szczególności przez:

a) porozumienie państw zainteresowanych;

b) wypełnienie zadania misji specjalnej;

c) upływ czasu, wyznaczonego misji specjalnej, jeśli nie został on wyraźnie przedłużony;

d) powiadomienie przez państwo wysyłające, że kładzie ono kres misji specjalnej albo ją odwołuje;

e) powiadomienie przez państwo przyjmujące, że uważa ono misję specjalną za zakończoną.

2. Samo zerwanie stosunków dyplomatycznych lub konsularnych pomiędzy państwem wysyłającym a państwem przyjmującym nie powoduje zakończenia misji specjalnych istniejących w momencie tego zerwania.

Artykuł 21
Status głowy państwa i osobistości wysokiej rangi

1. Głowa państwa wysyłającego, stojąc na czele misji specjalnej, korzysta w państwie przyjmującym lub w państwie trzecim z ułatwień, przywilejów i immunitetów przyznanych przez prawo międzynarodowe głowom państw składającym wizytę oficjalną.

2. Szef rządu, minister spraw zagranicznych i inne osobistości wysokiej rangi uczestniczące w misji specjalnej państwa wysyłającego korzystają w państwie przyjmującym lub w państwie trzecim, niezależnie od tego, czy przysługuje im na mocy niniejszej konwencji, z ułatwień, przywilejów i immunitetów przyznanych im przez prawo międzynarodowe.

Artykuł 22
Ogólne ułatwienia

Państwo przyjmujące powinno przyznać misji specjalnej ułatwienia konieczne do wypełnienia jej funkcji, uwzględniając charakter i zadanie misji specjalnej.

Artykuł 23
Pomieszczenia i mieszkania

Jeżeli misja specjalna zwróci się o to do niego z prośbą, państwo przyjmujące powinno dopomóc w uzyskaniu niezbędnych dla niej pomieszczeń oraz odpowiednich mieszkań dla jej członków.

Artykuł 24
Zwolnienie pomieszczeń misji specjalnej od opodatkowania

1. W zakresie odpowiadającym charakterowi i czasowi trwania funkcji misji specjalnej państwo wysyłające i członkowie misji specjalnej działający w jej imieniu zwolnieni są od wszelkich podatków i opłat państwowych, regionalnych i komunalnych dotyczących pomieszczeń zajmowanych przez misję specjalną, oprócz tych podatków i opłat, które stanowią wynagrodzenie za świadczenie określonych usług.

2. Zwolnienie od opodatkowania przewidziane w niniejszym artykule nie ma zastosowania do takich podatków i opłat, które według ustawodawstwa państwa przyjmującego obciążają osoby zawierające kontrakty z państwem wysyłającym albo z członkiem misji specjalnej.

Artykuł 25
Nietykalność pomieszczeń

1. Pomieszczenia, w których zgodnie z niniejszą konwencją misja specjalna ma siedzibę, są nietykalne. Funkcjonariuszom państwa przyjmującego nie wolno wkraczać do nich, chyba że wyrazi na to zgodę szef misji specjalnej albo, stosownie do okoliczności, szef stałej misji dyplomatycznej państwa wysyłającego akredytowanej w państwie przyjmującym. Zgody tej można się domniemywać w razie pożaru albo innej klęski żywiołowej poważnie zagrażającej bezpieczeństwu publicznemu i tylko w wypadku, gdy nie jest możliwe uzyskanie zgody szefa misji specjalnej albo, stosownie do okoliczności, szefa misji stałej.

2. Państwo przyjmujące ma szczególny obowiązek podejmowania wszelkich odpowiednich kroków dla ochrony pomieszczeń misji specjalnej przed jakimkolwiek wtargnięciem lub szkodą oraz zapobieżenia jakiemukolwiek zakłóceniu spokoju misji albo uchybieniu jej godności.

3. Pomieszczenia misji specjalnej, ich umeblowanie, inne przedmioty służące do funkcjonowania misji specjalnej oraz jej środki transportu nie mogą być przedmiotem jakiejkolwiek rewizji, rekwizycji, zajęcia albo egzekucji.

Artykuł 26
Nietykalność archiwów i dokumentów

Archiwa i dokumenty misji specjalnej są nietykalne w każdym czasie oraz w każdym miejscu, w którym się znajdują. Powinny one, gdy jest to konieczne, mieć widoczne znaki zewnętrzne, określające ich charakter.

Artykuł 27
Swoboda poruszania się

Z zastrzeżeniem swoich ustaw i przepisów dotyczących stref, do których ze względu na bezpieczeństwo państwa wstęp jest zakazany albo ograniczony, państwo przyjmujące powinno zapewnić wszystkim członkom misji specjalnej swobodę poruszania się i podróżowania na jego terytorium w zakresie niezbędnym dla wypełniania funkcji misji specjalnej.

Artykuł 28
Swoboda porozumiewania się

1. Państwo przyjmujące powinno dopuszczać i ochraniać swobodne porozumiewanie się misji specjalnej we wszelkich celach urzędowych. W porozumiewaniu się z rządem państwa wysyłającego, jak również z jego misjami dyplomatycznymi, jego placówkami konsularnymi i innymi jego misjami specjalnymi bądź częściami tej samej misji, niezależnie od tego, gdzie się one znajdują, misja specjalna może używać wszystkich właściwych sposobów porozumiewania się, włączając w to kurierów oraz pisma zakodowane i zaszyfrowane. Jednakże radiową stację nadawczą misja specjalna może zainstalować i używać jej jedynie za zgodą państwa przyjmującego.

2. Korespondencja urzędowa misji specjalnej jest nietykalna. Wyrażenie "korespondencja urzędowa" oznacza wszelką korespondencję dotyczącą misji specjalnej i jej funkcji.

3. Gdy to jest praktycznie możliwe, misja specjalna powinna posługiwać się środkami porozumiewania się, łącznie z pocztą i kurierem, stałej misji dyplomatycznej państwa wysyłającego.

4. Poczta misji specjalnej nie powinna być otwierana ani zatrzymywana.

5. Przesyłki stanowiące pocztę misji specjalnej powinny mieć widoczne znaki zewnętrzne, określające ich charakter, i mogą zawierać tylko dokumenty albo przedmioty przeznaczone do urzędowego użytku misji specjalnej.

6. Kurier misji specjalnej, który powinien być zaopatrzony w urzędowy dokument potwierdzający jego stanowisko i określający liczbę przesyłek stanowiących pocztę, powinien być przy wykonywaniu swoich funkcji chroniony przez państwo przyjmujące. Korzysta on z nietykalności osobistej i nie podlega aresztowaniu lub zatrzymaniu w jakiejkolwiek formie.

7. Państwo wysyłające lub misja specjalna mogą wyznaczać kurierów ad hoc misji specjalnej. W takich wypadkach stosowane będą także postanowienia ustępu 6 niniejszego artykułu, z zastrzeżeniem, że wymienione w nim immunitety przestają mieć zastosowanie z chwilą, gdy kurier ad hoc doręczył adresatowi powierzoną sobie pocztę misji specjalnej.

8. Poczta misji specjalnej może być powierzona dowódcy statku lub samolotu cywilnego, udającego się do portu morskiego lub lotniczego, do którego przybycie jest dozwolone. Dowódca ten powinien być zaopatrzony w urzędowy dokument wskazujący liczbę przesyłek stanowiących pocztę, ale nie jest on uważany za kuriera misji specjalnej. Po uzgodnieniu z właściwymi władzami misja specjalna może wysłać jednego ze swoich członków dla bezpośredniego i swobodnego odbioru poczty od dowódcy statku lub samolotu.

Artykuł 29
Nietykalność osobista

Osoby przedstawicieli państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członków jej personelu dyplomatycznego są nietykalne. Nie podlegają one aresztowaniu ani zatrzymaniu w żadnej formie. Państwo przyjmujące powinno ich traktować z należytym szacunkiem oraz podejmować wszelkie odpowiednie kroki dla zapobieżenia jakiemukolwiek zamachowi na ich osoby, wolność i godność.

Artykuł 30
Nietykalność mieszkania prywatnego

1. Prywatne mieszkania przedstawicieli państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członków jej personelu dyplomatycznego korzystają z takiej samej nietykalności i ochrony jak pomieszczenia misji specjalnej.

2. Ich dokumenty, korespondencja oraz, z zastrzeżeniem ustępu 4 artykułu 31, ich mienie korzystają również z nietykalności

Artykuł 31
Immunitet jurysdykcyjny

1. Przedstawiciele państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członkowie jej personelu dyplomatycznego korzystają z immunitetu od jurysdykcji karnej państwa przyjmującego.

2. Korzystają oni również z immunitetu od jurysdykcji cywilnej i administracyjnej państwa przyjmującego, z wyjątkiem:

a) powództw z zakresu prawa rzeczowego dotyczących prywatnego mienia nieruchomego położonego na terytorium państwa przyjmującego, chyba że dana osoba posiada je w imieniu państwa wysyłającego dla celów misji;

b) powództw dotyczących spadku, w odniesieniu do których dana osoba występuje jako wykonawca, administrator, spadkobierca albo zapisobierca w charakterze osoby prywatnej, a nie w imieniu państwa wysyłającego,

c) powództw dotyczących wszelkiego rodzaju działalności zawodowej albo handlowej, wykonywanej przez daną osobę w państwie przyjmującym poza jej funkcjami urzędowymi;

d) powództw o wynagrodzenie szkody wynikłej na skutek wypadku spowodowanego przez pojazd używany przez daną osobę poza funkcjami urzędowymi.

3. Przedstawiciele państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członkowie jej personelu dyplomatycznego nie są zobowiązani do zeznawania w charakterze świadków.

4. Żadne środki egzekucyjne nie mogą być podejmowane wobec przedstawiciela państwa wysyłającego w misji specjalnej albo członka jej personelu dyplomatycznego, z wyjątkiem wypadków przewidzianych w punktach a), b), c) i d) ustępu 2 niniejszego artykułu, z zastrzeżeniem jednak, że środki takie mogą być podejmowane bez naruszenia nietykalności jego osoby lub mieszkania.

5. Immunitet jurysdykcyjny przedstawicieli państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członków jej personelu dyplomatycznego nie zwalnia tych osób od jurysdykcji państwa wysyłającego.

Artykuł 32
Zwolnienie od przepisów o ubezpieczeniach społecznych

1. Z zastrzeżeniem postanowień ustępu 3 niniejszego artykułu przedstawiciele państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członkowie jej personelu dyplomatycznego, w zakresie usług świadczonych na rzecz państwa wysyłającego, nie podlegają przepisom o ubezpieczeniach społecznych, obowiązującym w państwie przyjmującym.

2. Zwolnienie przewidziane w ustępie 1 niniejszego artykułu stosuje się również do osób zatrudnionych wyłącznie w służbie prywatnej przedstawiciela państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członków jej personelu dyplomatycznego, pod warunkiem:

a) że nie są one obywatelami państwa przyjmującego ani nie mają w nim swojego stałego miejsca zamieszkania i

b) że są objęte przepisami o ubezpieczeniach społecznych, obowiązującymi w państwie wysyłającym albo w państwie trzecim.

3. Przedstawiciele państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członkowie jej personelu dyplomatycznego zatrudniający osoby, do których nie stosuje się zwolnienia przewidzianego w ustępie 2 niniejszego artykułu, powinni przestrzegać obowiązków, jakie przepisy państwa przyjmującego o ubezpieczeniach społecznych nakładają na pracodawcę.

4. Zwolnienie przewidziane w ustępach 1 i 2 niniejszego artykułu nie wyklucza dobrowolnego uczestnictwa w systemie ubezpieczeń społecznych państwa przyjmującego, jeśli państwo to zezwala na takie uczestnictwo.

5. Postanowienia niniejszego artykułu nie naruszają uprzednio zawartych porozumień dwustronnych albo wielostronnych, dotyczących ubezpieczeń społecznych, i nie stoją na przeszkodzie zawieraniu w przyszłości takich porozumień.

Artykuł 33
Zwolnienie od podatków i opłat

Przedstawiciele państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członkowie jej personelu dyplomatycznego są zwolnieni od wszelkich osobistych lub rzeczowych podatków i opłat państwowych, regionalnych i komunalnych, z wyjątkiem:

a) tego rodzaju podatków pośrednich, które włączone są zazwyczaj w cenę towarów lub usług;

b) podatków i opłat dotyczących prywatnego mienia nieruchomego, położonego na terytorium państwa przyjmującego, chyba że dana osoba posiada je w imieniu państwa wysyłającego dla celów misji;

c) należności spadkowych pobieranych przez państwo przyjmujące, z zastrzeżeniem postanowień artykułu 44;

d) podatków i opłat od dochodów prywatnych mających źródło w państwie przyjmującym oraz podatków od kapitału zainwestowanego w przedsiębiorstwach handlowych, położonych w państwie przyjmującym;

e) podatków i opłat pobieranych jako wynagrodzenie za świadczenie określonych usług;

f) należności rejestracyjnych, sądowych, hipotecznych i stemplowych, z zastrzeżeniem postanowień artykułu 24.

Artykuł 34
Zwolnienie od świadczeń osobistych

Państwo przyjmujące powinno zwolnić przedstawicieli państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członków jej personelu dyplomatycznego od wszelkich świadczeń osobistych, od wszelkiego rodzaju służby publicznej oraz od takich świadczeń na rzecz wojska, jak rekwizycje, kontrybucje i zakwaterowanie.

Artykuł 35
Zwolnienia celne

1. W ramach ustaw i przepisów, jakie może ono wprowadzić, państwo przyjmujące zezwoli na wwóz i udzieli zwolnienia od wszelkich ceł, opłat i związanych z nimi należności, z wyjątkiem opłat za składowanie, transport i podobne usługi w odniesieniu do:

a) przedmiotów przeznaczonych do użytku urzędowego misji specjalnej;

b) przedmiotów przeznaczonych do użytku osobistego przedstawicieli państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członków jej personelu dyplomatycznego.

2. Osobisty bagaż przedstawicieli państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członków jej personelu dyplomatycznego nie podlega rewizji, chyba że istnieją poważne powody do przypuszczenia, iż zawiera on przedmioty nie objęte zwolnieniami określonymi w ustępie 1 niniejszego artykułu albo przedmioty, których przywóz lub wywóz jest zabroniony przez prawo państwa przyjmującego bądź kontrolowany w drodze przepisów o kwarantannie. W takich wypadkach rewizja może być przeprowadzona wyłącznie w obecności danej osoby albo upoważnionego przez nią przedstawiciela.

Artykuł 36
Personel administracyjny i techniczny

Członkowie personelu administracyjnego i technicznego misji specjalnej korzystają z przywilejów i immunitetów określonych w artykułach 29 do 34, z tym jednak że immunitetu od jurysdykcji cywilnej i administracyjnej państwa przyjmującego, o którym mowa w ustępie 2 artykułu 31, nie stosuje się do czynności dokonanych poza pełnieniem ich obowiązków. Korzystają oni również z przywilejów określonych w ustępie 1 artykułu 35 w odniesieniu do przedmiotów przywiezionych w czasie ich pierwszego przybycia na terytorium państwa przyjmującego.

Artykuł 37
Personel służby

Członkowie personelu służby misji specjalnej korzystają z immunitetu od jurysdykcji państwa przyjmującego w odniesieniu do czynności dokonywanych przy wykonywaniu swoich obowiązków oraz ze zwolnienia od podatków i opłat od wynagrodzenia pobieranego z tytułu zatrudnienia, jak również ze zwolnienia od przepisów o ubezpieczeniach społecznych przewidzianego w artykule 32.

Artykuł 38
Personel prywatny

Personel prywatny członków misji specjalnej zwolniony jest od podatków i opłat od wynagrodzenia otrzymywanego z tytułu zatrudnienia. Pod wszelkimi innymi względami może on korzystać z przywilejów i immunitetów jedynie w zakresie przyznanym przez państwo przyjmujące. Jednakże państwo przyjmujące wykonywać powinno swoją jurysdykcję nad tymi osobami w sposób nie powodujący nadmiernych utrudnień w wypełnianiu funkcji misji specjalnej.

Artykuł 39
Członkowie rodziny

1. Członkowie rodzin przedstawicieli państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członków jej personelu dyplomatycznego korzystają z przywilejów i immunitetów określonych w artykułach 29 do 35, jeżeli towarzyszą oni tym członkom misji specjalnej i pod warunkiem, że nie są obywatelami państwa przyjmującego ani nie mają w nim stałego miejsca zamieszkania.

2. Członkowie rodzin personelu administracyjnego i technicznego misji specjalnej korzystają z przywilejów i immunitetów określonych w artykule 36, jeżeli towarzyszą oni tym członkom i pod warunkiem, że nie są obywatelami państwa przyjmującego ani nie mają w nim swojego stałego miejsca zamieszkania.

Artykuł 40
Obywatele państwa przyjmującego i osoby mające w państwie przyjmującym stałe miejsce zamieszkania

1. Jeżeli dodatkowe przywileje i immunitety nie zostały przyznane przez państwo przyjmujące, przedstawiciele państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członkowie jej personelu dyplomatycznego, którzy są obywatelami państwa przyjmującego albo mają w nim stałe miejsce zamieszkania, korzystają jedynie z immunitetu jurysdykcyjnego oraz nietykalności w związku z czynnościami urzędowymi dokonywanymi przy wykonywaniu swoich funkcji.

2. Inni członkowie misji specjalnej oraz personelu prywatnego, będący obywatelami państwa przyjmującego, albo mający w nim stałe miejsce zamieszkania, korzystają z przywilejów i immunitetów jedynie w takim zakresie, w jakim je im przyzna państwo przyjmujące. Jednakże państwo przyjmujące powinno wykonywać swoją jurysdykcję nad tymi osobami w sposób nie powodujący nadmiernych utrudnień w wypełnianiu funkcji misji specjalnej.

Artykuł 41
Zrzeczenie się immunitetu

1. Państwo wysyłające może zrzec się immunitetu jurysdykcyjnego swoich przedstawicieli w misji specjalnej członków jej personelu dyplomatycznego oraz innych osób korzystających z immunitetu na podstawie artykułów 36 do 40.

2. Zrzeczenie się powinno być zawsze wyraźne.

3. Jeżeli jedna z osób wskazanych w ustępie 1 niniejszego artykułu wszczyna postępowanie, nie może ona już powoływać się na immunitet jurysdykcyjny w odniesieniu do wszystkich powództw wzajemnych związanych bezpośrednio z powództwem głównym.

4. Zrzeczenie się immunitetu jurysdykcyjnego w postępowaniu cywilnym lub administracyjnym nie oznacza zrzeczenia się immunitetu w zakresie egzekucji orzeczenia, do czego konieczne jest odrębne zrzeczenie się.

Artykuł 42
Przejazd przez terytorium państwa trzeciego

1. Jeżeli przedstawiciel państwa wysyłającego w misji specjalnej albo członek jej personelu dyplomatycznego przejeżdża przez lub znajduje się na terytorium państwa trzeciego, ażeby objąć swoje funkcje bądź powrócić do państwa wysyłającego, państwo trzecie powinno mu przyznać nietykalność i wszystkie inne immunitety konieczne do zapewnienia jego przejazdu lub powrotu. Dotyczy to również korzystających z przywilejów i immunitetów członków rodziny towarzyszących osobie, o której mowa w niniejszym ustępie, niezależnie od tego, czy podróżują oni wraz z nią, czy też podróżują oddzielnie w celu połączenia się z nią lub powrotu do swojego kraju.

2. W warunkach podobnych do tych, jakie przewidziano w ustępie 1 niniejszego artykułu, państwa trzecie nie powinny utrudniać przejazdu przez swoje terytorium członkom personelu administracyjnego i technicznego albo personelu służby misji oraz członkom ich rodzin.

3. Państwa trzecie powinny zapewnić znajdującej się w tranzycie korespondencji oraz innym formom urzędowego porozumiewania się, łącznie z przesyłkami zakodowanymi i zaszyfrowanymi, taką samą swobodę i ochronę, jaką państwo przyjmujące jest obowiązane zapewnić na podstawie niniejszej konwencji. Z zastrzeżeniem postanowień ustępu 4 niniejszego artykułu, powinny one zapewnić znajdującym się w tranzycie kurierom i poczcie misji specjalnej taką samą nietykalność i taką samą ochronę, jaką państwo przyjmujące powinno zapewnić na podstawie niniejszej konwencji.

4. Państwo trzecie zobowiązane jest przestrzegać swoich zobowiązań w odniesieniu do osób, o których mowa w ustępach 1, 2 i 3 niniejszego artykułu, jedynie wówczas, gdy zostało uprzednio poinformowane, czy to przez zwrócenie się o wizę, czy przez notyfikację, o przejeździe tych osób jako członków misji specjalnej, członków rodziny albo kurierów i nie sprzeciwiało się temu przejazdowi.

5. Zobowiązania państw trzecich na podstawie ustępów 1, 2 i 3 niniejszego artykułu mają również zastosowanie w odniesieniu do osób, o których odpowiednio mowa w tych ustępach, jak również w odniesieniu do urzędowego porozumiewania się misji specjalnej oraz jej poczty, gdy skorzystanie z terytorium państwa trzeciego nastąpiło wskutek siły wyższej.

Artykuł 43
Czas trwania przywilejów i immunitetów

1. Każdy członek misji specjalnej korzysta z przywilejów i immunitetów, do których jest uprawniony, od chwili wjazdu na terytorium państwa przyjmującego w celu wypełnienia swoich funkcji w misji specjalnej bądź też, jeśli znajduje się on już na tym terytorium, od chwili powiadomienia o jego mianowaniu ministerstwa spraw zagranicznych albo innego, stosownie do uzgodnienia, organu państwa przyjmującego.

2. Gdy dobiegną końca funkcje członka misji specjalnej, jego przywileje i immunitety ustają zasadniczo z chwilą opuszczenia przez niego terytorium państwa przyjmującego albo upływu odpowiedniego terminu wyznaczonego mu w tym celu, ale do tego czasu trwają nawet w razie zbrojnego konfliktu. Jednakże w odniesieniu do czynności dokonywanych przez tego członka przy wypełnianiu jego funkcji immunitet trwa nadal.

3. W razie śmierci członka misji specjalnej, członkom jego rodziny nadal przysługują przywileje i immunitety, z których korzystali, aż do upływu odpowiedniego terminu pozwalającego im na opuszczenie terytorium państwa przyjmującego.

Artykuł 44
Mienie członka misji specjalnej albo członka jego rodziny w razie śmierci

1. W razie śmierci członka misji specjalnej albo towarzyszącego mu członka jego rodziny, jeżeli zmarły nie był obywatelem państwa przyjmującego ani nie miał w nim stałego miejsca zamieszkania, państwo przyjmujące powinno zezwolić na wywóz ruchomości zmarłego, z wyjątkiem tych, które zostały nabyte w kraju i których wywóz był w chwili śmierci zabroniony.

2. Nie należy pobierać opłat spadkowych od ruchomości, które znalazły się na terytorium państwa przyjmującego jedynie wskutek obecności w tym państwie zmarłego jako członka misji specjalnej albo rodziny członka misji.

Artykuł 45
Ułatwienie wyjazdu z terytorium państwa przyjmującego oraz wywozu archiwów misji specjalnej

1. Państwo przyjmujące powinno, nawet w razie konfliktu zbrojnego, udzielać osobom korzystającym z przywilejów i immunitetów, a nie będącym obywatelami państwa przyjmującego, jak również członkom rodzin tych osób, niezależnie od ich obywatelstwa, ułatwień w celu opuszczenia jego terytorium w możliwie najbliższym terminie. Powinno ono w szczególności, jeśli zajdzie potrzeba, oddać do ich dyspozycji niezbędne środki transportu dla nich samych i dla ich mienia.

2. Państwo przyjmujące powinno udzielić państwu wysyłającemu ułatwień przy wywożeniu z terytorium państwa przyjmującego archiwów misji specjalnej.

Artykuł 46
Następstwa zakończenia funkcji misji specjalnej

1. Gdy funkcje misji specjalnej zostają zakończone, państwo przyjmujące powinno szanować i ochraniać pomieszczenia misji specjalnej dopóty, dopóki są one w jej dyspozycji, jak również mienie i archiwa misji specjalnej. Państwo wysyłające powinno wywieźć to mienie i te archiwa w odpowiednim terminie.

2. W razie nieistnienia stosunków dyplomatycznych lub konsularnych między państwem wysyłającym i państwem przyjmującym bądź ich zerwania i jeżeli funkcje misji specjalnej zostały zakończone, państwo wysyłające może, nawet gdy ma miejsce konflikt zbrojny, powierzyć opiekę nad mieniem i archiwum misji specjalnej państwu trzeciemu, na które zgodzi się państwo przyjmujące.

Artykuł 47
Poszanowanie ustaw i przepisów państwa przyjmującego i używanie pomieszczeń misji specjalnej

1. Bez uszczerbku dla ich przywilejów i immunitetów wszystkie osoby korzystające z tych przywilejów i immunitetów na podstawie niniejszej konwencji mają obowiązek przestrzegania ustaw i przepisów państwa przyjmującego. Mają one również obowiązek niemieszania się do spraw wewnętrznych tego państwa.

2. Pomieszczenia misji specjalnej nie mogą być używane w sposób nie dający się pogodzić z funkcjami misji specjalnej określonymi w niniejszej konwencji, w innych normach powszechnego prawa międzynarodowego albo w specjalnych porozumieniach obowiązujących pomiędzy państwem wysyłającym a państwem przyjmującym.

Artykuł 48
Działalność zawodowa lub handlowa

Przedstawiciele państwa wysyłającego w misji specjalnej oraz członkowie jej personelu dyplomatycznego nie powinni prowadzić w państwie przyjmującym działalności zawodowej lub handlowej dla osobistej korzyści.

Artykuł 49
Niedopuszczalność dyskryminacji

1. Przy stosowaniu postanowień niniejszej konwencji niedopuszczalna jest jakakolwiek dyskryminacja między państwami.

2. Za dyskryminację nie będzie się jednak uważało:

a) faktu, że państwo przyjmujące stosuje z ograniczeniami którekolwiek z postanowień niniejszej konwencji, ponieważ postanowienie to jest w taki sposób stosowane wobec jego misji specjalnej w państwie wysyłającym,

b) faktu, że państwa w drodze zwyczaju lub porozumienia zmieniają między sobą zakres ułatwień, przywilejów i immunitetów dla swoich misji specjalnych, chociaż taka zmiana nie jest stosowana wobec innych państw, pod warunkiem że nie jest ona nie do pogodzenia z przedmiotem i celem niniejszej konwencji i że nie ogranicza korzystania z uprawnień ani wykonywania zobowiązań przez państwa trzecie.

Artykuł 50
Podpisanie

Dla wszystkich państw-członków Organizacji Narodów Zjednoczonych lub którejkolwiek z organizacji wyspecjalizowanych albo Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, jak również dla każdego państwa będącego stroną Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości oraz każdego innego państwa zaproszonego przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych, aby stało się stroną konwencji, niniejsza konwencja będzie otwarta do podpisu do dnia 31 grudnia 1970 r. w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku.

Artykuł 51
Ratyfikacja

Niniejsza konwencja podlega ratyfikacji. Dokumenty ratyfikacyjne będą składane Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Artykuł 52
Przystąpienie

Niniejsza konwencja będzie otwarta do przystąpienia dla każdego państwa należącego do jednej z kategorii wymienionych w artykule 50. Dokumenty przystąpienia będą składane Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Artykuł 53
Wejście w życie

1. Niniejsza konwencja wejdzie w życie trzydziestego dnia od daty złożenia Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych dwudziestego drugiego dokumentu ratyfikacyjnego lub dokumentu przystąpienia.

2. W stosunku do każdego państwa ratyfikującego konwencję lub przystępującego do niej po złożeniu dwudziestego drugiego dokumentu ratyfikacyjnego lub dokumentu przystąpienia konwencja wejdzie w życie trzydziestego dnia od złożenia przez to państwo jego dokumentu ratyfikacyjnego lub dokumentu przystąpienia.

Artykuł 54
Powiadamianie przez depozytariusza

Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych będzie powiadamiał wszystkie państwa należące do jednej z kategorii wymienionych w artykule 50:

a) o składaniu podpisów pod niniejszą konwencją i o składaniu dokumentów ratyfikacyjnych lub dokumentów przystąpienia zgodnie z artykułami 50, 51 i 52;

b) o dniu wejścia w życie niniejszej konwencji zgodnie z artykułem 53.

Artykuł 55
Teksty autentyczne

Oryginał niniejszej konwencji, której teksty angielski, francuski, hiszpański i rosyjski są jednakowo autentyczne, zostanie złożony Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, który prześle jego uwierzytelnione odpisy wszystkim państwom należącym do jednej z kategorii wymienionych w artykule 50.


Na dowód czego niżej podpisani, należycie do tego upoważnieni przez swoje Rządy, podpisali niniejszą konwencję, która została otwarta do podpisu w Nowym Jorku dnia 16 grudnia 1969 r.